Hẹ nước miền Tây đặc sản rau đồng một lần phải thử

Không hiểu hẹ nước từ đâu sinh ra, không thấy nó có bông, có trái. Mùa nắng đất ruộng khô rang, nứt nẻ, vậy hễ mưa xuống là trên ruộng lại có hẹ nước mà không cần gieo, không cần trồng. Cho nên dân quê ở vùng Đồng Tháp Mười coi thứ rau dẫn dã tự nhiên này là món đặc sản nổi tiếng không phải ai muốn cũng được và không phải vùng đất nào muốn cũng có .

Tổng quan về loài rau hẹ nước miền Tây

Hẹ nước là loài rau dân dã tự nhiên mọc nhiều vào mùa nước lũ từ tháng 6-8 âm lịch ở ruộng nước, kênh mương, đầm nước vùng đất phèn Đồng Tháp Mười .Cứ sau vài trận mưa đầu mùa, những thửa ruộng vùng đất ngập phèn lênh láng nước. Đó là lúc những cây hẹ nước khởi đầu đâm tược. Chẳng mấy chốc, cọng hẹ đã mọc dài chừng năm, sáu tấc, mặt lá rộng cỡ bề ngang một ngón tay. Đó cũng là lúc bọn trẻ con khởi đầu đi “ thu hoạch ” loại rau trầm nước này .1 he nuoc mien tay dac san rau dong phai thu 2

Ai chưa biết thường nhầm lẫn với hẹ nước trên cạn do tên gọi giống nhau. Để dễ phân biệt khi bán ra vùng khác người ta đổi tên thành hẹ nước, còn dân địa phương vẫn hay gọi tên là “lá hẹ”.  Lá hẹ nước mềm, xốp và giòn, vị ngọt thanh mát rượi. Hôm nào nhà nấu mắm kho mà thiếu lá hẹ là thấy mất ngon liền.

Loài hẹ nước này đặc biệt quan trọng ở chỗ không chỉ mọc được ở vùng nước ngọt phù sa, mà trong những kênh mương đầm nước vùng phèn hẹ nước cũng sinh sôi xanh non mơn mởn. Ở những con mương ven đồng khóm Tân Phước Tiền Giang quê tôi hễ tới mùa, thì cũng có vô vàn hẹ nước .he nuoc mien tay dac san rau dong phai thu 3

Lá hẹ nước – rau đồng trời cho của người miền Tây

Người dân miền Tây gọi rau hẹ nước là “ của trời cho ” bởi giống hẹ này không chỉ là loại rau ngon mà thời nay còn có giá trị kinh tế tài chính, đặc biệt quan trọng chỉ tự mọc tự nhiên ( không hề trồng ), vùng đất nào có hẹ thì dù có luân canh thế nào, “ hễ tới mùa nước nổi – đất trống là hẹ lại sinh sôi ” .Hẹ nước phần càng gần gốc trắng càng ngon. Muốn hái hẹ nước phải lội xuống ruộng, trầm mình dưới nước, thò tay tìm cái gốc hẹ mà lắc lắc vài cái cho đất nhão ra rồi nhổ lên cả bụi lẫn nền tảng. Nơi nào nước sâu, chảy mạnh và nhiều thì lá hẹ nước có màu xanh đậm và to bản hơn, xốp hơn, giòn hơn và thơm hơn là hẹ mọc ở đáy mương .thu hoach he nuoc mien tayNhững cọng lá hẹ xanh non, sau khi hái xong được giũ bùn thật sạch rồi đem về cho vô thau lớn đổ nước sạch vô ngâm khoảng chừng một giờ đồng hồ đeo tay cho dễ rửa. Lúc nào ăn người ta xếp hẹ lên đĩa bàn lớn. Ðể nguyên căn nguyên ăn vẫn được nhưng nếu muốn nhìn thấy thích mắt thì lấy kéo cắt bỏ phần rễ đi .

Những món ngon ăn kèm lá hẹ nước

Hẹ nước được người ta dùng ăn sống như một loại rau, chấm nước cá kho, thịt kho… nhưng hẹ nước ngon nhất hạng khi ăn cùng món mắm kho, về miền Tây hễ  nhắc một trong hai món, mặc nhiên người ta nghĩ ra ngay món còn lại.

he nuoc mam kho mien tayMắm kho trước kia, giờ đây là lẩu mắm, là món thường ngày của người dân miền Tây Nam bộ. Đi kèm với món ăn làm nên nổi tiếng vùng đất này là một “ tập đoàn lớn ” rau và bông rất là “ tầm cỡ ”, nhưng thiếu sự hiện hữu của hẹ nước thì coi như “ bỏ đi ” ! Cảm giác ngon miệng của những loại rau, bông khác chấm mắm kho, lẩu mắm là chuyện ai cũng biết. Nhưng cái ngon của hẹ nước chấm mắm kho, lẩu mắm mới là đặc biệt quan trọng. Vì, lúc mới ăn chẳng cảm thấy gì đặc biệt quan trọng, nhưng càng nhai càng nghe vị ngọt rất đặc trưng của nó lẫn vị mặn ngọt của nước món ăn, thấm dần, thấm dần vào dạ dày .he nuoc cham ca khoChính thế cho nên mà từ nhiều năm nay, Dược sĩ Nguyễn Văn Bé, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn Dược liệu Đồng Tháp Mười – Remedica – ở tận xã Bình Phong Thạnh, huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An đã khai thác hẹ nước. Ngoài trách nhiệm trình độ, ông còn tổ chức triển khai du lịch sinh thái xanh trong bốn tháng mùa nước nổi. Đến đây, mùa này, ngoài việc được đi xuồng ba lá trên những con kênh dài mút mắt uốn khúc theo bìa rừng, những bầy le le, vạc, gà nước, cò ma, cò trắng, bạch hạc ( giang sen ), điên điển, sếu đầu đỏ, bồ nông … bay liệng hoặc đậu trên những cành cây …, khách còn được ông Bé khoe ở dưới ao có một loại rau đặc biệt quan trọng chỉ có trong mùa nước nổi. Đó là cây hẹ nước, chấm với mắm kho ăn hết biết ! Và, chỉ với mỗi món ăn đậm chất Nam bộ ấy mà ông Bé đã “ hớp hồn ” biết bao hành khách khi đến với khu du lịch hoang dã này .rau he nuoc mien tay 2Ngọn rau dại trên mâm cơm đạm bạc của người nghèo vùng đất chua phèn đã dần lôi cuốn khẩu vị và trở thành đặc sản nổi tiếng với dân thành thị nhiều nơi, vì vừa ngon, bổ, rẻ lại vừa rất bảo đảm an toàn vì là loại rau siêu sạch. Từ một thứ rau dại bỏ đi, người miền Tây dùng nó như một món ngon dân dã và đặc sản nổi tiếng riêng chỉ nơi đây mới có. Hẹ nước cũng trở thành một trong những đặc sản nổi tiếng rau đồng miền Tây không hề quên khi nhắc đến siêu thị nhà hàng miền Tây .

Phan Thùy Linh  (Nắng)

XEM THÊM:

Cây cỏ bàng và nghề từ cây cỏ bàngNghề nhổ bàng theo lời kể của những lão nông xưa

Mời bạn theo dõi Fanpage: Hương Sắc Miền Tây

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *