Đan Phượng – Wikipedia tiếng Việt

Đan Phượng
Huyện Đan Phượng

HuyệnNgười Phụ nữ Đan phượng - panoramio.jpgTượng đài Phụ nữ Ba đảm đang tại TT thị xã PhùngHành chínhVùngĐồng bằng sông HồngThành phốHà NộiHuyện lỵThị trấn PhùngTrụ sở UBND105 phố Tây Sơn, Thị trấn PhùngPhân chia hành chính1 thị trấn, 15 xãThành lập1832Tổ chức lãnh đạoChủ tịch UBNDNguyễn Hữu HoàngChủ tịch HĐNDNguyễn Tất ThắngBí thư Huyện ủyTrần Đức HảiĐịa lýTọa độ: Diện tích78 km²

Bản đồ huyện Đan Phượng

osm

Vị trí huyện Đan Phượng trên bản đồ Việt Nam

Đan Phượng trên bản đồ Việt NamĐan Phượng

Đan Phượng

Dân số (31/12/2020)Tổng cộng182.194 ngườiMật độ2.335 người/km²KhácMã hành chính273[1]Biển số xe29-X3Websitedanphuong.hanoi.gov.vn

Đan Phượng là một huyện thuộc thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Đan Phượng theo nghĩa gốc Hán có nghĩa là chim phượng đỏ.

Đan Phượng nằm ở phía tây-bắc TT thành phố TP.HN, tại khoảng chừng giữa của trục đường quốc lộ 32 từ TT Thành Phố Hà Nội đi Sơn Tây, cách TT thành phố khoảng chừng 20 km .
Huyện Đan Phượng có Quốc lộ 32 chạy qua khoảng chừng 4 Km, nếu đi từ phía Thành Phố Hà Nội lên Sơn Tây đến Km 16 + 500 là ngã Tư Trôi ( thuộc huyện Hoài Đức ) rẽ phải khoảng chừng 300 m là đến huyện Đan Phượng theo tỉnh lộ 422. So với những Q., huyện của Hà Nội Thủ Đô Thành Phố Hà Nội, Đan Phượng có ít đơn vị chức năng hành chính và diện tích quy hoạnh tự nhiên thuộc loại nhỏ, nhưng xét về mảng văn hóa truyền thống giáo dục lại rất đa dạng và phong phú. Tất cả những trường Tiểu học trong huyện đã đạt chuẩn Quốc gia, có những xã đông dân cư khoảng chừng 19.000 người như ở Tân Hội, 17.000 người như ở Tân Lập, hơn 10.000 người như ở thị xã Phùng, Hồng Hà, Phương Đình, … )
Huyện Đan Phượng là huyện có mạng lưới hệ thống sông Hồng, sông Đáy chảy qua. Xưa kia là ngã ba sông ( sông Hồng, sông Nhuệ, sông Đáy ) nên địa hình của huyện tương đối phẳng phiu, đa phần là đất phù sa. Chiều cao trung bình từ 6-8 m .Dân số năm 2019 là 174.501 người. 5 % dân số theo đạo Thiên Chúa .
Huyện được đặt từ thời Trần, trước kia là xứ Đoài, đến thời Minh chiếm đóng thì huyện tên là Đan Sơn thuộc châu Từ Liêm, phủ Giao Châu. Sang thời Hậu Lê huyện lệ về phủ Quốc Oai, trấn Sơn Tây. Năm 1831, vua Minh Mạng kiểm soát và điều chỉnh địa giới hành chính và xây dựng những tỉnh mới. Huyện đựợc tách ra thành huyện riêng vào năm 1832 vẫn thuộc phủ Quốc Oai. Năm 1888, sau khi vua Đồng Khánh cắt TP.HN cho Pháp. Huyện Đan Phựợng được nhập về phủ Hoài Đức, tỉnh HĐ Hà Đông .Sau cách mạng tháng Tám ( 1945 ), cấp phủ bị bãi bỏ, nên từ tháng 8 năm 1945 đến tháng 3 năm 1947 sáp nhập một số ít xã, tổng thuộc huyện Từ Liêm thành huyện Đan Phượng thuộc tỉnh HĐ Hà Đông .Từ tháng 3 năm 1947, 4 huyện Đan Phượng, Hoài Đức, Thanh Trì, Thanh Oai và thị xã HĐ Hà Đông được cắt chuyển về thành phố Thành Phố Hà Nội theo quyết định hành động của Khu II ( Khi sự kiện 19 tháng 12 năm 1946 nổ ra, Mặt trận TP. Hà Nội được sáp nhập vào Khu II. Từ ngày 1 tháng 11 năm 1948, Khu 2 đặt quyền thường trực của Liên khu 3, nhưng đến tháng 5 năm 1949 thì khu Thành Phố Hà Nội lại được tách ra để xây dựng Mặt trận TP. Hà Nội độc lập, thường trực Bộ Tổng tư lệnh. Tình trạng này được duy trì cho đến sau năm 1954, khi đấy gọi là Khu TP.HN ) .Từ ngày 12 tháng 3 năm 1947 đến tháng 5 năm 1948, huyện Đan Phượng được gộp vào liên quận huyện IV – Hoài Đức và Đan Phượng ( theo công văn số : 038 / KCT, ngày 13 tháng 3 năm 1947 ), UBK – Khu XI của Bộ chỉ huy Chiến khu XI ). Tháng 5 năm 1947, Trung ương quyết định hành động tách ba tỉnh TP.HN, HĐ Hà Đông, Sơn Tây ra khỏi Khu II, xây dựng Khu XI .Tháng 5 năm 1948 đến tháng 10 năm 1948, Khu XI được Trung ương quyết định hành động giải thể Khu XI và xây dựng tỉnh Lưỡng Hà ( HĐ Hà Đông – Thành Phố Hà Nội ) thuộc Liên khu III. Lúc này, liên quận huyện IV – Hoài Đức và Đan Phượng được tách ra thành huyện Liên Bắc. Đan Phượng thuộc huyện Liên Bắc – tỉnh Lưỡng Hà .Từ tháng 10 năm 1948 đến tháng 3 năm 1954 :

  • Khu uỷ III tách Lưỡng Hà thành 2 tỉnh: Hà Đông, Hà Nội, và do vậy, lúc này, Đan Phượng thuộc huyện Liên Bắc tỉnh Hà Đông.
  • Tháng 12 năm 1952, phần lớn địa bàn Đan Phượng thuộc bắc Liên Bắc do Ban cán sự bắc Liên Bắc nắm, ranh giới là đường quốc lộ 11A (32) để việc chỉ đạo phong trào kháng chiến được sâu sát, kịp thời hơn.

Tháng 4 năm 1954, huyện Đan Phượng được tái lập và thuộc tỉnh Sơn Tây quản trị theo quyết định hành động của Liên khu uỷ III .Tháng 8 năm 1954, huyện Đan Phượng được Liên khu uỷ III cắt chuyển trả lại cho tỉnh HĐ Hà Đông .Ngày 20 tháng 4 năm 1961, 5 xã thuộc huyện Đan Phượng là Tân Dân ( Thượng Cát ), Tân Tiến ( Liên Mạc ), Trần Phú ( Phú Diễn ), Trung Kiên ( Tây Tựu ) và Minh Khai được cắt chuyển về huyện Từ Liêm ( TP. Hà Nội ) theo quyết định hành động của Quốc hội tại kì họp thứ 2 ( Khóa II ) ( nay là địa phận những phường Thượng Cát, Liên Mạc, Phú Diễn, Phúc Diễn, Tây Tựu, Minh Khai thuộc Q. Bắc Từ Liêm ). [ 2 ]Ngày 21 tháng 4 năm 1965, huyện Đan Phượng thuộc quyền quản trị của tỉnh mới Hà Tây. [ 3 ]Ngày 27 tháng 12 năm 1975, huyện Đan Phượng là một trong 24 đơn vị chức năng hành chính của tỉnh Hà Sơn Bình, gồm thị xã Phùng và 15 xã : Đan Phượng, Đồng Tháp, Hạ Mỗ, Hồng Hà, Liên Hà, Liên Hồng, Liên Trung, Phương Đình, Song Phượng, Tân Hội, Tân Lập, Thọ An, Thọ Xuân, Thượng Mỗ, Trung Châu. [ 4 ]Từ ngày 29 tháng 12 năm 1978 đến ngày 12 tháng 8 năm 1991, huyện Đan Phượng được cắt chuyển về thành phố TP. Hà Nội theo quyết định hành động của Quốc hội tại kì họp thứ 4 ( khoá VI ) vào cuối tháng 12 năm 1978. [ 5 ]Từ ngày 12 tháng 8 năm 1991 đến ngày 29 tháng 5 năm 2008, huyện Đan Phượng là một trong 14 đơn vị chức năng hành chính của tỉnh Hà Tây theo quyết định hành động của Quốc hội tại kì họp thứ 9 ( khoá VIII ) vào ngày 12 tháng 8 năm 1991. [ 6 ]Ngày 8 tháng 4 năm 2002, lan rộng ra thị xã Phùng trên cơ sở kiểm soát và điều chỉnh một phần diện tích quy hoạnh, dân số của hai xã Đan Phượng và Song Phượng. [ 7 ]Ngày 1 tháng 8 năm 2008, giải thể tỉnh Hà Tây cũ, huyện Đan Phượng thuộc thành phố Thành Phố Hà Nội theo Nghị quyết 15 – NQ / QH ngày 29 tháng 5 năm 2008. [ 8 ] Huyện Đan Phượng có 16 đơn vị chức năng hành chính cấp xã thường trực, gồm có thị xã Phùng ( huyện lỵ ) và 15 xã : Đan Phượng, Đồng Tháp, Hạ Mỗ, Hồng Hà, Liên Hà, Liên Hồng, Liên Trung, Phương Đình, Song Phượng, Tân Hội, Tân Lập, Thọ An, Thọ Xuân, Thượng Mỗ, Trung Châu .Các đơn vị chức năng hành chính cơ sở cấp xã, thôn, cụm dân cư1. Thị trấn Phùng 6 phố, thôn : Phan Đình Phùng, Phùng Hưng, Phượng Trì, Nguyễn Thái Học, Tây Sơn, Thụy Ứng2. Đan Phượng ( Phùng ) 3 thôn : Đại Phùng, Đoài Khê, Đông Khê3. Đồng Tháp ( Liên Hợp ) 5 thôn : Bãi Tháp, Bãi Thuỵ, Đại Thần, Đồng Lạc, Thọ Vực

4. Hạ Mỗ (Hồng Thái) 2 thôn: Hạ Mỗ,Trúng Đích

5. Hồng Hà 4 thôn : Bá Dương Nội, Bá Dương Thị ( Bá ), Bồng Lai, Tiên Tân ( Bến Tiên )6. Liên Hà 3 thôn : Đoài, Quý, Thượng7. Liên Hồng 4 thôn : Đông Lai, Hữu Cước, Thượng Trì, Tổ8. Liên Trung 2 thôn : Hạ Trì, Trung9. Phương Đình ( Liên Minh ) 8 thôn : Cổ Ngoã, Địch Trong, Địch Trung, Địch Đình, Địch Thượng, Ích Vịnh, La Thạch, Phương Mạc10. Song Phượng 4 thôn, xóm : Tháp Thượng, Thu Quế, Thuận Thượng, Thống Nhất11. Tân Hội 4 thôn : Thượng Hội, Thuý Hội, Phan Long ( Sơn ), Vĩnh Kỳ12. Tân Lập 4 thôn : Đan Hội, Hạ Hội, Hạnh Đàn, Ngọc Kiệu ( Tên chung : Kẻ Gối hay Tổng Gối ) và 4 tổ dân phố Tân Tây Đô .13. Thọ An 3 thôn : An Thanh ( Tây Sơn ), Thanh Điềm ( Bắc Hà ), Thọ Lão ( Đông Hải )14. Thọ Xuân 4 thôn : Tiến Bộ, Thống Nhất, Chiến Thắng, Hoà Bình15. Thượng Mỗ ( Hồng Phong ) 3 thôn : Thượng Mỗ, Thượng Bãi, Phùng Hưng16. Trung Châu 8 thôn : Chu Phan, Hưu Trưng, Nại Yên ( Nại Xá, Yên Châu ), Phương Lang ( Phương Nội ), Phương Ngoại, Trung Hà làng, Vạn Vĩ, Văn Môn .
Huyện có 15 tiến sỹ có tên trong những văn bia tại Văn miếu Quốc tử giám và nhiều danh nhân nổi tiếng tiêu biểu vượt trội như :

+ Nghệ sĩ nhân dân Thương Huyền (hát dầu tiên trên sóng Đài TNVN cũng quê ở đây).

Các thương hiệu[sửa|sửa mã nguồn]

Huyện anh hùng lực lượng vũ trang .Huyện Anh hùng Lao động .Huyện Nông thôn mới tiên phong của Thủ đô Thành Phố Hà Nội .cá thể được truy tặng, phong tặng thương hiệu anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân :1. Anh hùng, liệt sĩ thời kỳ chống Pháp : Phan Xích ( tức Nguyễn Thạc Rương ) : nguyên chỉ huy trưởng huyện đội Liên Bắc, giặc Pháp tôn là hùm xám Liên Bắc .2. Anh hùng, liệt sĩ thời kỳ chống Pháp : Lê Thao .3. Anh hùng Hoàng Hữu Chuyên ( chống Trung Quốc năm 1979 )
Là một huyện gần TT TP.HN dân cư đông đúc rất thuận tiện cho việc tiêu thụ những mẫu sản phẩm từ nông nghiệp cũng như hình thành những làng nghề, nhóm nghề như mộc nội thất bên trong, chế biến thực phẩm, tiêu thụ nông sản, trồng hoa … Khu vực đồng bằng sông Hồng là nơi tập trung chuyên sâu nhiều làng nghề. Các làng nghề truyền thống lịch sử thường tập trung chuyên sâu ở những thỉnh thành như TP.HN, Tỉnh Nam Định, Thành Phố Bắc Ninh, Tỉnh Thái Bình. Còn những làng nghề và làng có nghề lại thường tập trung chuyên sâu ở TP.HN, Hà Tây cũ, bắc Hưng Yên, nam Vĩnh Phúc, Tỉnh Nam Định. Nghề phụ thường thì tập trung chuyên sâu ở khu vực ven đô thị lớn, nơi tỷ lệ dân cư cao hay những đầu mối giao thông vận tải thuận tiện. Đan Phượng là huyện nhỏ nhưng quy tụ vừa đủ những yếu tố trên nên cũng có khá nhiều làng nghề truyền thống cuội nguồn, làng nghề, làng có nghề và nghề phụ như :

  • Đậu Phụ làng Trúng Đích-Hạ Mỗ
  • Nem Phùng
  • Rượu Nếp Bá giang
  • [Ca dao:”Giò Chèm,rượu Bá, nem Phùng.Ai chưa thưởng thức xin đừng khoe sang”]
  • [Ca dao:”Rượu Nếp Bá giang.Ai chưa thưởng thức, khoe sang xin đừng!”
  • Huyện là cái nôi của các loại hình nghệ thuật dân gian trong đó có Hát ca trù ở xã Thượng Mỗ, Vật truyền thống ở xã Hồng Hà, Thổi cơm thi ở hội Dầy, hát Chèo tàu ở hội Gối (Tân Hội), hát chèo bè trên sông của dân chài Vạn Vĩ, hội thả diều ở Bá Giang, bơi trải ở Đồng Tháp, rước cây bông ở Trung Hà…
  • Đan Phượng là quê hương danh nhân Thái úy Tô Hiến Thành

Di tích lịch sử vẻ vang[sửa|sửa mã nguồn]

  • [9] Đình Bá Dương (Hồng Hà, Đan Phượng [10]) thờ tướng Nguyễn Cả, tham gia dẹp 12 sứ quân với lễ hội thả diều nổi tiếng
  • Miếu Đinh Nguyên (xã Thọ An)
  • Đình Ích Vịnh (xã Phương Đình)
  • Đền Nhã Lang (xã Hạ Mỗ)
  • Chùa Báo Ân (Làng Trúng Đích-Hạ Mỗ)
  • Chùa Liên Trung (xã Liên Trung
  • Đình chùa Phương Mạc (xã Phương Đình)
  • Miếu Voi Phục (xã Tân Hội)
  • Lăng Văn Sơn (xã Tân Hội)
  • Đền Bà Sa Láng (xã Liên Hà)
  • Đền Văn Hiến – Thờ Thái úy Phụ chính Tô Hiến Thành (xã Hạ Mỗ)
  • Đình Vạn Xuân (xã Hạ Mỗ)
  • Chùa Hải Giác (xã Hạ Mỗ)
  • Đền Chi Trỉ (xã Hạ Mỗ)
  • Chùa Già Lê (xã Hồng Hà)
  • Miếu Xương Rồng (xã Liên Hồng)
  • Đình Đại Phùng ở xã Đan Phượng là di tích cấp quốc gia đặc biệt. Đình thờ tướng Vũ Hùng có công giúp vua đánh giặc phương Bắc, được dân làng phong thánh
  • Đền thờ Thượng tướng Thái sư Trần Quang Khải – DTLS cấp tỉnh, thành phố (xã Thọ An)
  • Đình Thọ Lão (xã Thọ Xuân) thờ tứ vị đại vương thời Trần, đã được cấp bằng xếp hạng di tích lịch sử văn hóa.

Hạ tầng kỹ thuật[sửa|sửa mã nguồn]

Hiện nay, trên địa phận huyện đã hình thành khu đô thị Tân Tây Đô ( thuộc xã Tân Lập ), khu nhà ở Tân Lập cũng như khu đô thị Vinhome Wonder Park ( đang kiến thiết xây dựng ở xã Tân Hội và Liên Trung ). Ngoài ra còn có khu đô thị sinh thái xanh The Phoenix ( thuộc xã Đan Phượng ) và những siêu thị nhà hàng .Các dự án Bất Động Sản hạ tầng giao thông vận tải đã được quyết định hành động góp vốn đầu tư như : đường Vành đai 4, đường Tây Thăng LongCác dự án Bất Động Sản đường tàu đô thị đi qua địa phận huyện ( dự kiến ) là những tuyến số 3 ( Trôi – Nhổn – Yên Sở ), tuyến số 4 ( Liên Hà – Bắc Thăng Long ) .Tuyến tàu điện một ray ( monorail ) Liên Hà – Tân Lập – An Khánh ( huyện Đan Phượng và Hoài Đức )

[11]===Hệ thống xe buýt===
[11]====Điểm đầu cuối và trung chuyển====

  • Tân Lập (29)
  • Thọ An (CNG06)
  • Phùng (66, 67)
[ 11 ] = = = = Các tuyến xe buýt hoạt động giải trí : = = = =

Tuyến xe buýt

Ghi chú

Lộ trình trong khu vực huyện Đan Phượng

20A(Cầu Giấy – Bến xe Sơn Tây)

… – Trạm Trôi – Phùng -…

20B(Nhổn – Bến xe Sơn Tây)

… – Đê Liên Trì – Đê Hữu Hồng (Liên Trung, Liên Hà, Liên Hồng, Hồng Hà) – Tiên Tân – Trung Châu -…

29(Bến xe Giáp Bát – Tân Lập)

… – Vạn Xuân – Ngã tư Tân Lập – Tân Lập (Cầu Xây Tân Lập)

66(Bến xe Yên Nghĩa – Bến xe Đan Phượng)

… – Đê Tả Đáy – Quốc lộ 32 – Phan Đình Phùng (Phùng) – Tây Sơn (Phùng) – Bến xe Đan Phượng (Phùng)

67(Bến xe Sơn Tây – Bến xe Đan Phượng)

… – Quốc lộ 32 – Phan Đình Phùng (Phùng) – Tây Sơn (Phùng) – Bến xe Đan Phượng (Phùng)

92(Nhổn – Sơn Tây – Tây Đằng)

… – Vạn Xuân – Phùng -…

117(Nhổn – Hoà Lạc)

… – Trôi – Cầu Phùng -…

CNG06(Nhổn – Thọ An)

… – Tân Hội – Đường qua trung tâm thể thao Đan Phượng – Quốc lộ 32 – Nguyễn Thái Học (Đan Phượng) – Đường 417 – Đê Hữu Hồng – Đường vào bến phà Thọ An – Thọ An (Bến phà Thọ An, xã Thọ An, huyện Đan Phượng)

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

Bài viết liên quan